(Toquoc)-Các đột phá công nghệ mang lại đột phá về khai thác các nguồn dầu thô sâu dưới các lớp đất đá từ Bắc Dakota và Texas, dẫn tới một số tác động chiến lược.
Giữa tháng 11 vừa rồi, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố báo cáo “Toàn cảnh Năng lượng Thế giới năm 2012”, trong đó xác định Mỹ sẽ vượt Arập Xêút và Nga vào năm 2017, trở thành quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Theo giới phân tích, không bao lâu nữa, Mỹ sẽ đạt tới mục tiêu mà nhiều người chưa từng nghĩ tới - đó là độc lập về năng lượng.
Mỹ sẽ độc lập về năng lượng
Các chính quyền gần đây ở Mỹ từng kêu gọi nước Mỹ đoạn tuyệt “thói nghiện” dầu thô nhập khẩu. Phát biểu sau khi đắc cử nhiệm kỳ 2 vào đầu tháng này, Tổng thống Barack Obama đã khẳng định mục tiêu “giải thoát nước Mỹ, để không còn phụ thuộc vào các nguồn dầu thô của nước ngoài”. Lượng dầu nhập khẩu của Mỹ hiện chiếm khoảng 20% nhu cầu tiêu thụ nội địa.
Để thực hiện “độc lập về năng lượng” - một trong những mục tiêu chính sách quốc gia, Mỹ đã tận dụng các công nghệ mới, trong đó có công nghệ kích vỉa thủy lực, để khai thác các mỏ dầu nằm sâu dưới các khối đá dưới mặt đất. Nhờ vậy, sản lượng thăm dò và khai thác dầu khí của Mỹ đã liên tục tăng với chi phí rẻ hơn.
Theo báo cáo của IEA, có trụ sở tại Pari (Pháp), tốc độ phát triển trong lĩnh vực năng lượng ở Mỹ trong những năm qua rất sâu rộng và hiệu quả do cập nhật ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ. Sản lượng thăm dò và khai thác dầu khí ở Mỹ, nhất là trong các điều kiện khó khăn về thổ nhưỡng, đã có những phát triển vượt bậc với chi phí rẻ hơn và tạo cho Mỹ một ưu thế cạnh tranh lớn hơn. Phát biểu trong cuộc họp báo ở Paris, Giám đốc kinh tế của IEA, Fatih Birol cho biết sản lượng khai thác dầu của Mỹ dự kiến sẽ vượt Nga vào năm 2015 và đến năm 2017 sẽ vượt cả Arập Xêút, trở thành nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới. IEA dự báo đến năm 2030 Mỹ sẽ từ nước nhập khẩu trở thành nước xuất khẩu dầu của thế giới.
Trong vài năm qua tại Mỹ đã có sự bùng nổ về các dự án khai thác nguồn dầu đá phiến sét ở các khu vực Bắc Dakota, Montana, Saskatchewan, Texasm, một lĩnh vực đòi hỏi công nghệ rất cao.
Những tác động chiến lược
Thứ nhất, các chuyên gia phân tích cho rằng nếu dự báo này là chính xác, sẽ có sự thay đổi địa chính trị mới. Mỹ sẽ tham gia cuộc chơi với vai trò điều hành mới trên thế giới. Trung tâm ảnh hưởng trên thị trường dầu mỏ thế giới sẽ dịch chuyển về Bắc Mỹ.
Khoảng cách về sản lượng giữa Mỹ và Arập Xêút sẽ được rút ngắn dần và đến năm 2030, quốc gia Trung Đông này mới giành lại vị trí nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, với sản lượng ước tính khoảng 11,4 triệu thùng/ngày.
Về phần Nga, mặc dù trong những năm gần đây đã vươn lên ngang tầm Arập Xê út về sản lượng khai thác nhưng theo dự báo của IEA, đến năm 2020, sản lượng khai thác sẽ chỉ đạt khoảng 10 triệu thùng/ngày, thấp hơn 1,1 triệu thùng so với sản lượng khai thác của Mỹ. Sau đó, sản lượng khai thác sẽ giảm xuống 9 triệu thùng/ngày vào năm 2035. Một trong những nguyên nhân là các mỏ dầu của Nga ngày càng xa, trong điều kiện thiên nhiên, địa hình, khí hậu khắc nghiệt, chi phí khai thác cao mà nước Nga không có nguồn vốn đầu tư dồi dào.
Thứ hai, với dân số thế giới dự kiến tăng thêm 1,8 tỷ người, lên 8,6 tỷ người, nhu cầu tiêu thụ dầu của thế giới sẽ tăng từ hơn 88 triệu thùng/ngày năm 2011 lên 99 triệu thùng/ngày vào năm 2035, đẩy giá dầu thô lên cao.
IEA dự báo rằng giá dầu thô trên thị trường thế giới vào năm 2035 có thể ở mức 215 USD/thùng, tương đương với mức giá 125 USD/thùng tính theo thời giá 2011, nhưng nếu cộng cả chi phí giảm chất thải độc hại thì giá thành có thể lên tới 250 USD/thùng. Đối với nhiều quốc gia, tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế vẫn là vấn đề quan trọng không kém tìm kiếm các nguồn dự trữ dầu mỏ và than đá. Năng lượng xanh đối với phần lớn quốc gia vẫn là sự lựa chọn khó có thể khác được.
Thứ ba, cùng với sự dịch chuyển của trung tâm ảnh hưởng, sự bùng nổ về sản lượng khai thác dầu khí ở Mỹ sẽ làm chuyển hướng dòng dầu chảy từ các nước thành viên của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Theo dự báo của IEA, vào năm 2035, khoảng 90% nguồn dầu từ Trung Đông sẽ được xuất khẩu sang thị trường châu Á.
Theo dự báo của IEA, kim ngạch nhập khẩu dầu của Trung Quốc đến năm 2015 sẽ ngang bằng Mỹ và đến năm 2035 Trung Quốc sẽ thay thế Mỹ trở thành nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Vậy thì, chính châu Á do phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu sẽ phải can dự nhiều hơn vào tình hình Trung Đông và những khu vực dầu mỏ khác. Phải chăng những sự lựa chọn về chiến tranh và hòa bình của các nước lớn sẽ đổi ngôi? Và vai trò dầu mỏ trong địa chính trị/kinh tế thế giới cũng thay đổi? Sự tranh chấp những vùng có tiềm năng dầu lửa dưới ba vùng biển ở Đông Á sẽ thêm gay gắt?
TIN KHÁC
Thông tin mới nhất về điều hành giá xăng dầu trong nước trước xung đột Trung Đông(14/03/2026)
Thông tin về việc điều hành giá xăng dầu ngày 12/3/2026(12/03/2026)
Hiệp hội Xăng dầu kiến nghị giải pháp ổn định nguồn cung(12/03/2026)
Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam: Bộ Công Thương đã điều hành giá xăng dầu linh hoạt, kịp thời(10/03/2026)
Giảm thuế nhập khẩu về 0% với hàng loạt mặt hàng xăng dầu(10/03/2026)
