VINPA

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm thời cho phép xe chạy trên đường công cộng sử dụng diesel nhuộm đỏ, loại nhiên liệu thường được miễn thuế khi dùng cho máy móc nông nghiệp và xây dựng…

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký sắc lệnh điều hành nới lỏng hạn chế sử dụng dầu diesel nhuộm đỏ, nhằm giảm chi phí nhiên liệu cho nông dân và các doanh nghiệp vận tải trong bối cảnh giá diesel đang ở mức cao chưa từng có.

Theo tờ báo Financial Times, ông Trump công bố biện pháp này tại một cuộc mít tinh ở thành phố Grand Island, bang Nebraska, thuộc vùng nông nghiệp trọng điểm của Mỹ. Quyết định được đưa ra khi giá nhiên liệu tăng mạnh đang gây sức ép lên chính quyền trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng tới.

CHO PHÉP DÙNG DIESEL NHUỘM ĐỎ TRÊN ĐƯỜNG BỘ

Diesel nhuộm đỏ là dầu diesel được pha chất tạo màu đỏ để phân biệt với nhiên liệu bán cho xe lưu thông trên đường công cộng. Loại dầu này thường dùng cho máy móc nông nghiệp, thiết bị xây dựng và các phương tiện hoạt động ngoài đường bộ, nên được miễn khoản thuế liên bang 24,4 cent/gallon vốn áp dụng đối với diesel dùng cho xe đường bộ.

Màu đỏ giúp cơ quan chức năng nhận biết nhiên liệu được hưởng chế độ miễn thuế và phát hiện việc sử dụng sai mục đích. Theo quy định thông thường, dùng loại dầu này cho xe chạy trên đường công cộng là bất hợp pháp và có thể bị phạt vì trốn thuế.

Sắc lệnh mới của ông Trump tạm thời cho phép xe lưu thông trên đường công cộng và đường cao tốc sử dụng diesel nhuộm đỏ. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Tài chính được yêu cầu tham vấn Bộ trưởng Bộ Quốc phòng để hoãn thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đối với việc sử dụng loại dầu này trên đường bộ đến hết năm 2026, không tính lãi chậm nộp hoặc tiền phạt.

Bộ Tài chính Mỹ cũng được yêu cầu nghiên cứu miễn hoàn toàn các khoản thuế được hoãn. Theo sắc lệnh hiện tại, việc nộp thuế chỉ được lùi đến hết năm 2026, chưa có quyết định miễn hẳn.

Phát biểu tại Nebraska, ông Trump cho biết biện pháp mới cho phép người dân mua dầu diesel nhuộm đỏ được miễn thuế để dùng cả cho xe chạy trên đường công cộng. Theo ông, quyết định này sẽ giúp tài xế xe tải, nông dân và người dân Mỹ giảm đáng kể chi phí nhiên liệu.

“Tôi hy vọng chúng ta sẽ không cần biện pháp này lâu”, ông Trump phát biểu.

Theo ước tính của Nhà Trắng, tài xế xe tải có thể tiết kiệm hơn 100 USD mỗi lần đổ đầy bình nhiên liệu nhờ quyết định này.

Sắc lệnh cũng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp bảo đảm nguồn diesel nhuộm đỏ cho nông dân tại những khu vực có nhu cầu cao. Bộ trưởng Bộ Giao thông được yêu cầu phối hợp với chính quyền các bang, đại diện ngành và các tổ chức lao động để hỗ trợ việc tiếp cận loại nhiên liệu này.

Chính quyền liên bang đồng thời khuyến khích các bang tạm ngừng thu những khoản thuế tương tự do bang áp dụng. Một số bang đã nới lỏng hạn chế sử dụng diesel nhuộm đỏ trong năm nay. Tuần trước, Thống đốc bang Texas Greg Abbott cũng ký sắc lệnh cho phép dùng loại dầu này trên đường công cộng trong 30 ngày.

SỨC ÉP TỪ GIÁ NHIÊN LIỆU TRƯỚC BẦU CỬ

Ông Trump đang chịu sức ép lớn phải hạ nhiệt giá dầu diesel. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá bán lẻ diesel bình quân toàn quốc ngày 6/10 ở mức khoảng 6,32 USD/gallon, giảm nhẹ so với ngày trước đó. Dù đã thấp hơn mức kỷ lục 6,53 USD/gallon ghi nhận ngày 22/9, giá nhiên liệu này vẫn ở mức rất cao.

Trong tháng 9, giá diesel bình quân tại Mỹ lần đầu vượt 6 USD/gallon. Theo ông Bob McNally, Chủ tịch công ty tư vấn năng lượng Rapidan Energy, số tiền người Mỹ chi mỗi ngày cho xăng và dầu diesel hiện cao hơn khoảng 700 triệu USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá nhiên liệu tăng mạnh do chiến tranh Mỹ - Iran và chiến tranh Nga - Ukraine làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Tại Trung Đông, các nhà máy lọc dầu bị tấn công kể từ khi chiến tranh Mỹ - Iran nổ ra hồi tháng 2. Trong khi đó, Ukraine liên tiếp tấn công các nhà máy lọc dầu Nga nhằm đáp trả cuộc tấn công toàn diện của Moscow, khiến nguồn cung nhiên liệu quốc tế thêm khan hiếm.

Chính phủ Mỹ cho rằng nguồn cung toàn cầu khan hiếm và công suất lọc dầu hạn chế là những nguyên nhân đẩy giá diesel lên cao, kéo theo chi phí sinh hoạt của các hộ gia đình.

Dầu diesel được sử dụng rộng rãi trong vận tải hàng hóa và sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, giá nhiên liệu này tăng không chỉ gây khó khăn cho nông dân và doanh nghiệp vận tải, mà còn làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa trên toàn nền kinh tế.

Giá nhiên liệu tăng cao đang làm giảm sự ủng hộ dành cho ông Trump, đồng thời gây bất lợi cho các ứng viên Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Đảng này hiện chỉ chiếm đa số với cách biệt nhỏ tại cả Thượng viện và Hạ viện.

Cuộc thăm dò do Reuters và Ipsos thực hiện, hoàn tất ngày 5/10, cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump vẫn ở mức thấp kỷ lục 32%. Người Mỹ lo ngại nhất về chi phí sinh hoạt cao, một phần do giá xăng và dầu diesel tăng mạnh.

Trong những tuần gần đây, ông Trump đã tổ chức nhiều cuộc họp khẩn để tìm cách hạ nhiệt giá nhiên liệu, trong đó có việc xem xét cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ. Tuy nhiên, ngày 2/10, ông loại bỏ phương án này sau khi các nước đồng minh châu Âu đồng ý đưa lượng lớn nhiên liệu từ kho dự trữ ra thị trường, hưởng ứng nỗ lực kiềm chế giá của Nhóm 7 nền kinh tế phát triển hàng đầu (G7).

Tuần trước, G7 công bố kế hoạch xả 100 triệu thùng dầu thô và diesel từ kho dự trữ. Hiện chưa rõ bao nhiêu trong số này sẽ được xả thêm ngoài các cam kết trước đó, và bao nhiêu thuộc cam kết xả 400 triệu thùng dầu được các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thống nhất hồi tháng 3.

Các doanh nghiệp dầu khí Mỹ cũng đã vận động để ngăn chính quyền ban hành lệnh cấm xuất khẩu diesel. Theo hãng tin Reuters, lãnh đạo các doanh nghiệp đã liên hệ với Nhà Trắng và cảnh báo biện pháp này có thể phản tác dụng, gây thiệt hại cho những khu vực của Mỹ còn phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.